Views: 0
2026 жылы заңнама назары тұтынушылардың құқықтарын күшейтуге, зияткерлік меншікке, экспортты ілгерілетуге, бәсекелестікті дамытуға, монополияға қарсы шараларға, сондай-ақ креатив индустрияларды қолдауға ауады.
Павел Мельников, Орталық Азия мен Оңтүстік Кавказ бойынша өңірлік директор
2026 жылы заңнама назары тұтынушылардың құқықтарын күшейтуге, зияткерлік меншікке, экспортты ілгерілетуге, бәсекелестікті дамытуға, монополияға қарсы шараларға, сондай-ақ креатив индустрияларды қолдауға ауады.
Экономиканы әртараптандыруды, ішкі өндірісті, ашықтықты және салық түсімдерін арттыру мақсатында реттеу цифрлық секторда, FMCG, IT/электроника, фармацевтика мен электронды коммерция салаларында күшейеді.
2025 жылдан бері Ашық НҚА порталында реттеуші құжаттарды жариялау тоқтатылғандықтан, нормашығарым процесінің ашықтығы төмендеді. Сонымен қатар үкімет ірі бизнеске жергілікті өндірісті кеңейту, инвестиция құю және ұлттық жобаларға қатысу бойынша қысымды күшейтіп отыр. Бұл шаралар жанама түрде баға өсіміне және инфляцияға ықпал етуі мүмкін.
Цифрлық сектор. Үкімет дербес деректерді қорғау талаптарын күшейтуі мүмкін. Мысалы, 1 млн-нан астам азаматтың деректерін өңдейтін компаниялар үшін міндетті киберсақтандыру енгізілуі ықтимал, бұл шығындарды да, жауапкершілікті де арттырады. Онлайн қызметтерге, IT инфрақұрылымына және реттеуші органдармен әрекеттесуге қойылатын талаптар да күшейеді.
Әлеуметтік желілер мен аудиовизуал платформаларға бақылау күшейіп, контент талаптары мен жергілікті өкілдік ашу міндеттемелері артуы мүмкін. Авторлық құқық және жасанды интеллект жөніндегі соңғы түзетулер бойынша ЖИ-ге берілген кейбір нұсқаулар авторлық құқық объектісі ретінде қарастырылуы мүмкін; эфирлік және кабелдік операторларға хабар тарату құқығы берілді; ал авторлық құқықты қадағалау функциясы Әділет министрлігіне қайта жүктелді.
FMCG. Бұл секторда негізгі басымдық — өнім таңбалауды енгізу және қалдықтарды басқару талаптарына сәйкестік. Тañba операторы басқаратын тұрмыстық химияны таңбалау жөніндегі пилоттық жоба 2026 жылдың соңында немесе 2027 жылдың басында міндетті кезеңге өтуі мүмкін.
Электроника. Электроника саласында басымдықтар бағдарламалық қамтуды жергіліктендіруге және нарықтың ашықтығын арттыруға бағытталады. Негізгі шаралардың қатарында отандық қосымшаларды (Aitu, eGov mobile және т.б.) қоса отырып, алдын ала орнатылған бағдарламалардың тізілімін кеңейту, сондай-ақ IMEI тіркеу жүйесін жетілдіру.
Фармацевтика. Үкімет реттеуді тұрақтандыруға және оны ЕАЭО стандарттарына сәйкестендіруге баса назар аударады. Баға реттеу сақталғанымен, дженериктердің құнын төмендету үшін референттік бағалар қайта қаралуы мүмкін. ҒЗТКЖ-ны ынталандыру, академия мен индустрия арасындағы ынтымақтастықты салықтық және инфрақұрылымдық жеңілдіктер арқылы дамыту, сондай-ақ дәрі-дәрмектердің нарыққа шығуын жеделдету үшін фармакологиялық қадағалау мен сатып алу рәсімдерін цифрландыру жоспарлануда.
Электрондық коммерция. Маркетплейстерді пайдаланушылар саны мен табысына қарай «үстем субъект» ретінде тануы мүмкін бәсекелестік туралы заң жобасын қоса алғанда, Үкімет цифрлық платформаларға қойылатын талаптарды қатайтып жатыр. Бұл баға белгілеу еркіндігін шектеп, құқықтық шығындарды арттырады. Екінші деңгейлі актілердің әлі қалыптаспауы белгісіздік тәуекелін күшейтеді. Алдағы электрондық коммерция туралы заңнама реттеуді сервистерге де таратып, комплаенс талаптарын күрделендіруі мүмкін.
Қорытынды. 2026 жылы мемлекеттік саясат бақылауды күшейтуге, цифрландыруды жеделдетуге және ішкі өндірісті қолдауға бағытталады. Аймақтағы «тренд қалыптастырушы» ретінде Қазақстан мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға және бизнес үшін неғұрлым болжамды орта құруға ұмтылатын Орталық Азия елдеріне бағдар белгілейді.
